اين مبحث به صورت پيوسته با استفاده از كتابها و اطلاعات وبي معتبر ويرايش و آرايش مي گردد و در پايان نسخه هاي نيز براي برخي مشكلات و ناراحتي ها ارائه مي گردد. لطفا از نظرات خود ما را آگاه كنيد
تهيه و مصرف گیاهان دارویی در ایران سابقهای بیش از 5000 سال دارد. توجه دانشمندان بزرگ ایران همچون ابوریحان بیورنی، ابن سینا، رازی و بزرگان ديگر گواهی بر پیشنیه طولانی مصرف گونههای گیاهان دارویی است. ایران بدلیل شرایط مساعد اقلیمی بیش از 7500 گونه گیاهی تولید می کند که بخشی از آن به مصرف داخلی و بخش اعظم آن صادر می شود. چین بزرگترین کشور صادر کننده گیاهان دارویی سالیانه بیش از 327 میلیون دلار را بخود اختصاص می دهد. ایران می تواند چنین جایگاهی را داشته باشد ولی متاسفانه امروزه برخی کارخانجات بدلیل عدم اطلاع بعضی از گونه های گیاهی را از خارج وارد می کنند. در منطقه قاینات استفاده از گیاهان دارویی در طب سنتی رواج داشته و با فرهنگ مردم عجین بوده و تهیه عرقیات از گیاهان دارویی مرسوم ميباشد. تهيه و توليد عرقيات گياهان دارويي نيازمند برنامهريزي بلند مدت است تولید عرقیات گیاهی، کاشت گیاهان دارویی و خرید گونه گیاهی از افراد بومی و بسته بندی و صادرات آن به خارج می تواند باعث رونق اقتصادی كشور گردد.
ميگويند انسان هر چه به طبیعت نزدیکتر شود، سالمتر است و بیشتر عمر میکند. به همین دلیل انسان هرچه به طبیعت روی آورد و از نعمات آن بیشتر بهره میبرد، جهت درمان بیماری خود سریعتر، بهتر و مطمئنتر درمان میشود. باید گفت که انسان تنها با داروهای شیمیایی مداوا نمیشود. همه عوامل طبیعی نقش درمان و دارو نهایتا نقش پیشگیری را در برابر بیماریها دارند. وجود گیاهان دارویی در طبیعت یکی از نعمتهای بزرگ الهی است.
آويشن: گياهي است علفي، از ريشه نعناعيان كه در بيماريهاي تنفسی و جهازهاضمه و معطر کردن لبنیات و دم کرده آن مصرف زیاد دارد. ثابت شده گیاه آویشن برای درمان آسم، سرفههای خشک مکرر، آمفیزم و برونشیت است. چای دم کرده آن را نیز برای درمان عفونت گوش میانی، نفخ و تهوع استفاده میکنند، عصاره آویشن حاوی مادهای به نام «تیمول»است که برای بیماری آسم مثمر ثمر بوده است. حمام آویشن برای مبتلایان به دردهای عضلانی، مفصلی و روماتیسمی مفید شناخته شده است
بابونه: تقویت اعصاب،آرام بخش، خواب آورکه بهتر است گرم مصرف شود. جوشانده گیاه بابونه نیز دارای خواص فوق می باشد.
بومادران: نیرو بخش، تقویت قلب، تصفیه کننده خون،مقوی اعصاب.
سیر: دفع رطوبت معده،هضم کننده غذا،اشتها آور،رقیق کننده خون، ضد عفونی کننده دستگاه گوارش،جلوگیری ازسفید شدن مو، دفع سردی معده.
سنبل طیب: مقوی قلب و اعصاب، آرام بخش، رفع اضطراب،رفع سردردهای میگرنی،ضد قند خون.
شنبلیله: ضد قند خون، شنبلیله دارای خواص اثر تقویتی، ملین، اشتهاآور، خلط آور و ضدتب، محرک جریان شیر و کاهنده قندخون است. همچنین این گیاه حاوی مقادیر زیادی آهن، فسفر و ویتامین D است.
اسطخودوس:طبیعت گرم، مفید برای انواع سردرد، سرگیجه، لرزش اعضای بدن، عصبانیت، رفع فراموشی، درمان نقرس، آرام بخش.
زیره:تقویت کننده معده، رفع تنگی نفس، افزایش ترشح شیر در زنان شیرده،هضم کننده غذا، ضد چاقی، نفخ، نافع جهت قلنج.
عرق هل: مقوي معده، رفع سردرد و بي خوابي، مسكن دردهاي عصبي صورت و كمر، معطر و خوشبوكننده
عرق يونجه: چاق كننده، مولد خون، نيرو دهنده قواي جنسي، تقويت كننده عمومي بدن، تامين استخوان بندي اطفال و درمان پوكي استخوان، داراي ويتامين هاي مفيد. یونجه از نظر اینکه دارای بسیاری از مواد معدنی میباشد شیره آن برای بچههایی که در حال رشد هستند و اسخوان بندی محکمی ندارند بسیار مفید است.
عرق رازيانه: زياد كننده شير مادر، ضد نفخ، ضد قولنج، رفع بلغم، معطر كننده، باد شكن، مدر و قاعده آور، مقوي معده، رفع اوره و اسيد اوريك، اشتها آور و مقوي است، رازيانه بعلت داتشن هورمون زنانه رشد دخترها را جلو مي اندازد.،
كاسني: تصفيه كننده خون، سفيد كننده پوست، درمان كم خوني، درمان بيماري هاي مزمن پوستي، رفع يبوست، تقويت كبد، بر طرف كننده جوش صورت، طبیعت آن سرد و تر است. برطرف کننده تشنگی مفرط، مدر صفرا، تب بر، درمان دیفتری، تصفیه خون، ریشه کاسنی مدر و تب بر بوده و به عنوان اشتها آور و صفرا آور مورد مصرف قرار می گیرد. گل کاسنی به عنوان ملین و افزاینده صفرا مورد استفاده قرار می گیرد
عرق بومادران: نيروبخش، تقويت قلب و اعصاب، ضد تشنج، تصفيه كننده خون، درمان ورم معده و روده، مفيد جهت بواسير، رفع اختلالات قاعدگي
گلاب:نشاط آور،تقویت مغز و اعصاب ،رفع صفرا،رفع عطش . مقوي قلب و اعصاب، آرام بخش، خوشبو كننده، براق كننده پوست و محافظ آن، تقويت كننده كبد و لثه درکلیه شیرینیجات ایرانی و پاره ای ازغذاها کارایی دارد.
عرق نعناع: نعناع از نظر طب قدیم ایران نسبتا گرم و خشک است و از نظر خواص دارویی از پونه قوی تر است.
از نعناع اسانس، روغن و تنتور تهیه می کنند که مصارف طبی مختلفی درد. نعناع باد شکن است و تقویت کننده معده، ضد اسهال، رفع دل درد، ضد تشنج و ضد سرفه است.یک فنجان چای گرم نعناع سینه را آرام می کند. مسکن ،آرام بخش و قاعده آور و برطرف كننده درد شكم است.
عرق گل گاو زبان: آرام بخش، نرم كننده، معرق، ادرار آور، دفع كننده، تصفيه كننده خون، رفع التهاب ورم كليه، نشاط آور، ضد استرس، مقوي اعصاب
گاو زبان از نظر طب قديم ايران سرد است. آرام كننده اعصاب است، عرق آور است، ادرار آور است، كليه ها را تقويت مي كند، سرماخوردگي را برطرف مي كند، براي از بين بردن سرفه از دم كرده گل گاو زبان استفاده كنيد.
در درمان برونشيت موثر است،بي اختياري دفع ادرار را درمان مي كند
عرق بيد مشك: تقويت قلب، رفع گرفتگي و خفقان قلب، تقويت عمومي بدن، تقويت دستگاه گوارش. طبیعت آن سرد و تر است. مقوی قوای دماغی مفرح روح، ملین مزاج، سردردهای گرم مزاج را نیز تسکین میدهد
عرق بهار نارنج: مهم ترین خاصیت دارویی بهار نارنج تأثیر آن روی سیستم عصبی بدن است. بهارنارنج آرامشبخش و ضدهیجانات دستگاه عصبی است. تقويت قلب و اعصاب، ضد تشنج، آرام بخش، ضد هيستري، رفع افسردگي، درمان بي خوابي و اختلالات عصبي، رفع سكسكه.
بهارنارنج در تقويت معده و طب بسيار مؤثر است و تپش نامنظم قلب، تشويش و اضطراب را از بين ميبرد. براي كنترل تشنجها و حمله قلبي هم بهار نارنج را توصيه ميكنند. اگر مشكل كمخوابي يا بيخوابي داريد، حتما پيش از خواب، مقداري عرق بهارنارنج يا چاي آن را بنوشيد براي درست كردن چاي بهار نارنج، كافي است 10گرم از گل بهارنارنج را در دو ليوان آبجوش به مدت 20دقيقه بجوشانيد، سپس آن را صاف كرده، همراه يك قاشق سوپخوري عسل ميل كنيد. با خوردن اين چاي، خواب خوش و آرامي خواهيد داشت
عرق گزنه: قطع شدن قاعدگي زنان، بند آوردن هر گونه خونريزي داخلي، جلوگيري از ريزش مو، مدر، مفيد. گزنه مو را تقويت كرده و از ريزش موي سر جلوگيري مي كند، براي استفاده از اين خاصيت 6 گرم سر شاخه ها و برگها و ريشه گزنه را بتنهايي و يا با 30 گرم چاي كوهي در يك ليتر آبجوش ريخته و آنقدر بجوشانيد تا حجم مايع به نصف برسد. شبها مقدري از اين مايع را به سر بماليد و صبح بشوئيد.
دستگاه هاضمه را تقويت مي كند. ادرار را زياد مي كند براي درمان بيماري قند مفيد است بدين منظور يك فنجان چاي گزنه را سه بار در روز ميل كنيد . ترشح شير را در زنان شيرده زياد مي كند. اخلاط خوني را برطرف مي كندبيماريهاي پوستي را برطرف مي كند، اگر در ادرار خون وجود داشته باشد گزنه آنرا برطرف مي كند
گزنه عرق آور است، پاك كننده اخلاط سينه، ريه و معده است. نيروي جنسي را تقويت مي كند. از نظر طبی این گیاه خواص عجیبی دارد، مدر است و بخصوص کسانی که از رماتیسم، نقرس، سنگ کلیه ناراحتند باید به آن توجه کنند. ضد اسهال است به ویژه در اسهالهای خطرناک که در هنگام شیوع وبا پیدا میشود بکار میرود. مقوی است وبه مادران شیرده جهت زیاد شدن شیر کمک میکند و عادت ماهانه زنان را تنظیم می نماید و یا چنان تأثیری دارد که اگر قاعده گی بطور غیر طبیعی قطع شود مجددأ آن را برقرارمی کند. خون را تصفیه کرده و ضدکرم است. استعمال خارجی آن درموارد رماتیسم موفقیت آمیزبوده است.
بید مشک: بیدمشک: طبیعت آن سرد و تر است. گیاهی ملین و معطر، تقویت قلب، دفع گرما و خفقان قلب، نیرو بخش، تقویت عمومی بدن، طبیعت معتدل، مصرف در شیرینیجات ایرانی. بيدمشك گياهي ملين و تقويتكننده قلب، اعصاب و محرك قواي جنسي است. اين گياه دارويي دستگاه گوارش را تقويت كرده و اشتها را افزايش ميدهد. جوشانده برگ يا پوست درخت بيدمشك سبب دفع انگلها و كرمهاي معده و روده ميشود. بيدمشك تقويتكننده دستگاه عصبي بوده و جوشانده برگ آن با عسل اعصاب را آرام ميكند. همچنين عرق بيدمشك، آرامبخش و خوابآور است. جوشانده گل بيدمشك همراه با شكر، ناراحتيهاي عصبي، افسردگي، دردهاي عصبي و روماتيسمي را بهبود ميبخشد. عرق بيدمشك مقوي قلب بوده و براي حفظ سلامتي آن بسيار مناسب و موثر است و همچنين باعث كاهش تب ميشود و خاصيت تببر دارد.